PHƯƠNG PHÁP TU TỊNH TỌA

THIÊN I

LỜI TỰA CỦA ÔNG TƯỞNG DUY KIỀU

       Nói về đời tuổi trẻ của tôi, mà tôi đã từng kinh nghiệm (theo lời thuật của ông Tưởng Duy Kiều)…

      Tôi thuở nhỏ thân thể ốm yếu, nhiều bệnh hoạn, như chứng: Mộng tinh, di tinh, chóng mặt, đau lưng, mắt lòa, tai ù!  Mỗi đêm ngủ đổ mồ hôi trộm .v.v… Nhiều chứng không phải một.

      Sức tôi quá yếu, không thể dở bước đi được năm trăm thước.  Đến năm mười sáu tuổi, các bệnh trạng lại càng thêm.  Như chứng hồi hộp sợ sệt, và hàn nhiệt vãng lai (nóng rồi lạnh).

      Năm tôi mười bảy tuổi, vào tiết xuân, mỗi ngày từ một giờ phát nóng, cho đến sáng mai mới hết, liên miên như vậy đến năm mươi tám tuổi, tôi trị thuốc luôn, nhưng không thấy thuyên giảm.

      Thuở ấy trong nhà tôi có bộ sách thuốc tên là: “Y Phương Tập Giải”.  Tôi lấy quyển chót hết ra xem, thấy trong ấy có chép: “Những bệnh (như bệnh tôi) không thể trị thuốc lành, cần phải tự mình tu tịnh tọa mới có thể lành bệnh”.  Trong sách ấy cũng có dẫn giải về phương pháp tu tịnh dưỡng theo đạo gia Tiểu Chu Thiên.

      Tôi liền y theo đó học tập tịnh tọa, quả nhiên có công hiệu, bệnh tôi được lành.  Khi bệnh tôi lành từ năm mười chín tuổi, tôi bỏ qua sự tu tịnh tọa công phu.  Đến năm hai mươi hai tuổi tôi cưới vợ, tự cho là thân thể tráng kiện (nên bỏ hẳn công phu tịnh tọa).  Lại không tiết dục nên bệnh cũ phát sanh, chứng bụng to và ống thực quản sưng, các bệnh kéo dài mãi.

      Đến năm tôi hai mươi bảy tuổi, anh lớn tôi bị bệnh phổi chết, tôi cũng vì yếu nên bị truyền nhiễm.  Năm hai mươi chín tuổi, tôi bị bệnh ho, chẳng bao lâu bị thổ huyết, trải qua ba tháng, bệnh tôi lại càng nguy kịch hơn.

      Thuở ấy, tôi quyết tâm dứt trừ vợ con và không uống các thứ thuốc, ở riêng một tịnh thất, dứt hẳn các công việc đời để tiếp tục tu hành tịnh tọa công phu.  Tôi quy định ngày giờ tịnh tọa.  Giờ Tý, giờ Ngọ, giờ Mẹo, giờ Dậu, mỗi ngày bốn thời như thế.  Mỗi khi vô ngồi đủ hai giờ đồng hồ mới ra.

      Như thế gần ba tháng, khi tôi ngồi xong, dưới bụng tôi lần lần phát nóng, sức nóng mỗi ngày tăng gia nhiều.  Nơi bụng tôi rung động nóng trào tợ hồ như nước sôi, mãi đến tháng năm đêm 29, dưới bụng tôi đột nhiên chấn động.  Bắp vế tôi cũng rung động đến lưng và xương sống nóng xuống xương hông, dọc lên xương sống giao cảm với thần kinh (theo sách thuốc gọi là thúc mạch) thông lên mé sau bộ não.  Trong đêm ấy, nó chấn động liên tiếp sáu lượt lần lần mới hết.

      Kể ra, tôi bắt đầu ngồi vào ngày mùng 5 tháng 3 năm hai mươi tám tuổi, tiếp tục tịnh tọa, cho đến 29 tháng 5, chỉ có tám mươi lăm ngày thôi.  Từ ngày ấy trở về sau, mỗi khi tôi vào ngồi thì sức nóng ấy y như trước, đi thẳng đường lên đỉnh đầu.  Nhưng trải qua thời kỳ nóng và sức chấn động như thế, thì thân thể tôi trở thành mạnh khoẻ và hoàn toàn lành hết các bệnh tật.  Giờ đây tôi cất bước đi mạnh dạn mỗi khi đi chân, hơn mười cây số mà chẳng thấy mệt nhọc.

      Từ đây về sau tôi công phu tịnh tọa không gián đoạn.

      Đến năm tôi hai mươi chín tuổi, vì vấn đề sanh kế, nên nhận lời mời làm giáo sư dạy học, vì thế mà sự ngồi tịnh tọa mỗi ngày chỉ còn sớm và tối.

      Cũng trong năm ấy, (năm 29 tuổi) tháng 3 ngày 28 vào buổi sáng mai, dưới bụng tôi sức nóng lại chấn động, đi dọc theo xương sống đi lên rung động lên mé sau não, luôn như vậy ba ngày đêm.  Xương mé sau não tôi thoạt nhiên thấy nở rộng ra, rồi nhiệt lực từ bắp vế tôi nó xoay vần lên đầu.  Từ đây trở về sau, mỗi khi vào ngồi đều chuyển động như vậy.  Kế một thời gian nữa hết chuyển động.

      Cho đến ngày mùng 5 tháng 10 cũng năm ấy, (năm 29 tuổi), vào lúc nửa đêm, dưới bụng tôi lại chấn động rồi chuyển dần lên đầu tôi, những nhiệt lực như trước kia.  Nhưng lần này nó tương phản phương hướng.  Sức nóng ấy đi từ bụng lên đầu, rồi đi thẳng xuống mặt rồi xuống miệng và lỗ mũi xuống yết hầu, lại hiệp làm một đường, chạy dọc theo thần kinh đi dọc theo ngực rồi xuống bụng dưới (theo y học gọi là nhâm mạch).

      Từ đây về sau, mỗi khi vào ngồi thì sức nóng ấy bắt đầu từ dưới xương mông theo xương sống đi lên tới đỉnh đầu tôi, rồi lại từ mặt đi xuống đến bụng.

      Từ đó trọn năm chẳng thấy còn bệnh gì có thể phát sanh nữa.  Nên biết phương pháp tu tịnh tọa này:

Ø   Làm cho tâm thần an tịnh sáng suốt phát huệ nhớ dai hơn mọi người.

Ø   Làm cho thân thể tráng kiện và trừ hết tất cả các chứng bệnh.  Mà chính tôi đã thực hành, kết quả tốt đẹp không phương thuốc nào bằng.

Tôi cũng từng chỉ dạy nhiều người được kết quả mỹ mãn như tôi, nếu ai chưa tin, xin thực hành rồi sẽ thấy hiệu quả chẳng sai.  Trong sách có dạy rằng: “Tâm an, mâu ốc ổn, tính định thể căn hương”.  Nghĩa là: “Chúng ta luyện tập tâm tánh mình được an tịnh rồi, dù ở hoàn cảnh nào cũng thấy an vui.  Và tính ta có nhiều định lực (hay là định hướng của đời ta) chắc chắn rồi, dù là ăn rễ rau cũng cảm thấy ngon hơn cao lương mỹ vị.  Những hạng người, tâm tánh không định, họ đứng trước các hoàn cảnh hay một đóa hoa tươi đẹp sẽ bị chi phối.  Họ luôn bị nhục dục cám dỗ, và làm tay sai cho lợi danh ảo mộng v.v... Họ sống như say, thác như ngủ, mặc tình cho thị hiếu đòi hỏi...cứ trôi lăn theo bể ái, sóng tình của đời phồn hoa cám dỗ!  Khi tỉnh lại giấc mơ, thân đã già, người đã cằn cổi rồi.  Chừng ấy còn đâu là nghị lực nữa.

       May thay, đời niên thiếu của tôi sớm hồi tỉnh lướt qua cơn bảo tố ấy... Hôm nay tuổi già gần chín mươi nhưng nghị lực dồi dào đầy nhựa sống, sống như thanh niên.  Đấy là do tôi tu tập tịnh tọa tập trung tư tưởng, tôi cảm thấy nó thanh thoát vô cùng.  Không còn bị một cái gì lay chuyển hay cám dỗ được tôi dù đứng trước một sắc đẹp tuyệt vời đi nữa…

      Nếu ai gia tâm thực hành đến đó sẽ thấy tâm con người có một mảnh lực sai chuyển mọi vật, linh diệu phi thường.  Khi ấy cảm thấy hứng thú cao khiết hơn mọi người ở đời này.

      Cũng như trong sách dạy tu thiền định nói: “Chuyên tâm nhất xứ vô sự bất biện”.  Nghĩa là: Ở đời đây, chúng ta chuyên chú tâm vào một việc gì, thì việc ấy mới có thể làm xong, dù ở hoàn cảnh nào, nếu ta thiếu chú ý, thì công việc gì cũng khó nên.  Vì vậy, sự tu tập tịnh tọa, cốt yết là thâu hết các biện lực của tâm vào một cảnh định, nên tâm ta có sức mạnh phi thường hơn mọi người, mà lắm khi còn sai khiến được bao nhiêu người khác ở chung quanh ta.

      Lại trong sách cũng có câu: “Học đạo vô tha cầu kỳ phóng tâm nhi dĩ hỷ”.  Nghĩa là: Sự học vấn của các đạo Thánh Hiền không chi lạ, chỉ tìm chổ phóng tâm của chúng ta (là nói thâu chổ phóng tâm lại một nơi) đừng để chạy theo ngoại cảnh lục trần (như sắc đẹp, tiếng hay, mùi thơm, vị ngon, đụng chạm, ấm lạnh, cứng mềm, trong sáu thứ ấy đừng dong ruỗi theo nó) góp hết điện lực của tâm vào một chổ thì lâu ngày điện lực ấy có một mãnh lực phi thường.

      Một thí dụ nữa, sự tịnh tọa như nước để lóng lâu ngày sẽ trong.  Khi nước đã trong rồi thì có ảnh hiện bao nhiêu hình ảnh ở ngoài vào.  Vì vậy các bậc tu chứng sẽ biết việc nhiều kiếp, hay là quá khứ, vị lai.v.v…

      Một thí dụ nữa, chúng ta tu tịnh tọa khi kết quả phát sanh định, huệ sáng suốt,  như lấy hai thanh tre cưa lâu, sẽ có sức nóng phát sanh, khi đủ sức nóng, chúng ta để bông vào sẽ cháy.  Cưa tre thí dụ cho sự tu tịnh tọa phát trí, huệ.  Nên vẫn biết chúng ta cũng có thể làm Phật, làm Thánh được.  Nhưng tiếc vì không thực hành, như ta vẫn biết tre có chất lửa mà không cưa thì bao giờ có lửa?

      Nói tóm lại, sự tu tập tịnh tọa, mà được kết quả là từ xưa tới nay đã có rồi.  Vì trào lưu khoa học, vật chất văn minh, phần đông bị vật chất ngũ quan ru ngủ mê ly không để ý, đến trong người của ta vẫn có một linh trí (linh trí, tức là tâm) linh động vô cùng, có thể phối hợp với vũ trụ, trời đất là khi nào ta thực hành kết quả được hoàn toàn.  Trong khi chưa triệt để kết quả, ta cũng thấy sự ích lợi rõ ràng.

v  Thân ta khoẻ mạnh trừ các bệnh tật (như tôi đã thâu lấy kết quả và kể ở trên).

v  Tâm ta sáng suốt, và an tịnh nhớ dai (minh mẫn rõ ràng) hơn mọi người, và không bị ngoại cảnh chi phối ta, thanh thoát tự chủ với tất cả hoàn cảnh.

Nếu chúng ta gia công tịnh tọa lâu ngày, lo gì quả vị Thánh Hiền, siêu nhân mà ta không đạt tới!... “Như thầy của tôi là Ngài Hư Vân Hòa Thượng, hiện nay còn mạnh khoẻ đã 118 tuổi, do định lực tu tập lâu ngày.  Khi người vào tịnh tọa ba tháng luôn không ăn uống mà cũng mạnh khoẻ”.  Hình ảnh và tiểu sử của Ngài Hư Vân đã có dịch in Anh Văn truyền sang Âu Mỹ, truyện ấy không ngụy truyện.

THÁNG 10 NĂM GIÁP NGỌ (1954)

THIÊN II

TỊNH TỌA CÔNG PHU THEO THỨ LỚP TẬP LUYỆN

A.   ĐIỀU HÒA ĂN UỐNG:

Dạy rõ: Trước khi muốn thực hành tịnh tọa cần phải điều hòa sự ăn uống cho hợp với tịnh tọa.

      Luận về nhơn thân của người tựa hồ như cái máy, nên khi máy động tác, tất phải nhờ có dầu v.v…  Thân người còn sống mỗi ngày phải nhờ sự ăn uống.  Nên biết sự ăn uống để nuôi sống sanh mạng ta, nó là một vấn đề quan hệ trọng đại.  Nhưng nếu sự ăn uống không tiết độ, dễ hại bộ tiêu hóa ta, như ăn uống quá nhiều, thì bộ máy tiêu hóa phải tăng gia công tác sẽ bị tổn thương đến sức khoẻ của ta.  Kết quả của sự ăn uống quá no, làm cho hơi thở chướng đầy, khi ta tịnh tọa không an ổn được.  Trái lại sự ăn uống quá ít không đủ dinh dưỡng thân thể, làm cho thân thể bạc nhược, tư tưởng bàng hoàng.

      Tóm lại, sự ăn uống phải đủ bổ dưỡng thân ta, như ăn vừa no.  Cổ nhân có nói: “Thân thể nhiều dục thì lao, sự thực, dục phải thường ít, quá nhiều thì sanh bệnh”.  Câu ấy thật có ý nhị thay!  Lại sự ăn đừng dùng những vị quá nồng hậu (cao lương) nên dùng rau trái, chất nhẹ dễ tiêu mà đủ chất bổ (rau đậu) thì tốt hơn hết.

      Nên nhớ, khi ăn no không nên tịnh tọa, thông thường sau khi ăn rồi hai tiếng đồng hồ, mới có thể vào ngồi.  Tảng sáng thức dậy súc miệng, chỉ uống nước, khi bụng trống ngồi tịnh tọa rất hợp vậy.

B. ĐIỀU HÒA NGỦ, NGHỈ:

      Chúng ta mệt nhọc tâm và lực, sau khi làm việc gì, tất nhiên phải có thì giờ để nghỉ cho lại sức khoẻ.  Ngủ, đây là thời giờ nghỉ trong một ngày một đêm (24 giờ).  Thường nhơn nghỉ trong ngày đêm phải đủ tám giờ làm chừng.  Nếu quá nhiều thì tinh thần bị hôn muội.  Tập tu tịnh tọa không hợp nghi.  Trái lại, nếu thiếu tám giờ, tâm thần, thân thể không khoẻ.  Sự tu tập tịnh tọa không thành.  Sở dĩ, nên ngủ nghỉ phải có giờ và tiết độ, cốt để cho tinh thần sáng suốt mới có thể tu tịnh tọa được.

      Mỗi đêm trước khi đi ngủ, ta nên tịnh tọa hoặc nửa đêm sau khi tỉnh giấc, dậy tịnh tọa.  Tịnh tọa xong, nếu ta cảm thấy chưa thẳng giấc, ta nên ngủ lại.  Tóm lại, ngủ nghỉ không nên quá nhiều và quá ít như trên đã chỉ.

C. ĐIỀU HÒA THÂN THỂ:

      Sửa thân thể cho đoan chánh gọi là điều thân, có ba cách:

1.  Trước khi chưa ngồi.

2.  Khi đương tịnh tọa.

3.  Và sau khi đã ngồi rồi, đều phải chú ý luôn, thân thể ta động tác như: đi, đứng, nằm, ngồi, trong bốn oai nghi ấy.  Những người tu tịnh tọa, trong lúc bình thường đi, đứng, tới, lui, phải an tịnh không nên cử động thô lỗ.  Nếu cử động thô thì hơi thở ta cũng theo đó mà thành thô.  Tâm lý ta bị xáo động khó tu tịnh tọa.  Vì vậy, nên trước khi chưa vào ngồi (tịnh tọa) cần phải giữ gìn thân thể cho điều hòa.  Như vậy gọi là phương pháp điều hòa thân thể trước khi chưa vô tịnh tọa.

Giờ đây nói về khi vào tịnh tọa:  Hoặc tại giường ta ngủ.  Hoặc là ta đặc biệt chế riêng một cái giường tọa thiền do tiện nghi nếu có thể.

      Trước khi vô ngồi, ta nên vén sửa khăn áo, nới rộng dây lưng, dây nịt cho ngay thẳng, thung dung vào ngồi.  Trước hết sắp đặt hai chân nếu ta muốn ngồi kiết già (tréo cả hai chân, cũng gọi song tọa) thì lấy bàn chân trái gát lên trên đùi bên phải. Kế đó kéo chân bên phải gát lên đùi bên trái, trông cho bàn chân lật trở lên.  Lúc bấy giờ, hai đùi ta giao lại thành hình tam giác, hai bắp đùi bề dưới thẳng, và sát dưới giường nệm, toàn thân ta căng thẳng tựa hồ cây cung giương, không nên nghiêng ngã bên tả bên hữu, phía trước hay phía sau, thực hành giống như vậy là đúng phương pháp.

      Song cũng có hạng người tuổi tác, e rằng họ khó làm y như vậy.  Nên cũng có thể cải dùng cách ngồi.  Ngồi bán già, thì lấy chân bên trái có lại gát lên trên vế bên phải (không cần lấy chân bên phải gát lên chân bên trái nữa).  Lại cũng có một cách ngồi y như ta thường ngồi xếp bằng, để hai bàn chân xuống dưới (cách này ít công hiệu).

      Kế đó ta đặt để hai bàn tay, lấy lưng bàn tay bên phải, để chồng lên lòng bàn tay bên trái, kéo lại để gần bụng (dưới rún) để trên cườm chân tả.

      Nhiên hậu, ta mới lúc lắc thân qua bên tả, bên hữu tám lần, rồi mới ngồi lại ngay thẳng.  Xương sống đừng cong quẹo.  Đầu và cổ phải thật ngay thẳng.  Sửa cho lỗ mũi ngay rún thẳng như chỉ giăng, đừng cúi xuống, cũng đừng ngước lên.

      Xong rồi, ta há miệng thổi hơi trong bụng ra, thổi rồi, ta co lưỡi sát lên trên ổ gà, do từ miệng mũi từ từ hít thân khí vào ba lần đến bảy lần.  Xong rồi ta ngậm miệng lại, môi răng sát nhau, lưỡi vẫn co sát trên ổ gà y như cũ.  Kế đó, nhắm hai mắt lại, thân ta ngồi cho ngay thẳng, y nguyên không động.  Khi ta ngồi tịnh tọa lâu, cảm thấy thân thể hay đầu cổ hơi cúi, người hoặc nghiêng vẹo, phải sửa chữa cho ngay thẳng lại.  Như thế ấy, là phương pháp điều hòa thân thể đương khi ta tịnh tọa.

      Sau khi ngồi xong muốn dậy, ta phải há miệng thổi hơi trong miệng ra mười lần, và để hơi nóng trong người ta tan ra ngoài hết, ta mới từ từ cử động thân thể.  Kế đó động hai vai, cổ, đầu.  Và từ từ thả hai tay, ngay hai chân ra rồi, kế lấy ngón tay cái, xoa lại thật nóng, chà xát trên hai mi mắt của ta, nhiên hậu mới mở ra.  Kế, xoa vô hai đầu lỗ mũi.  Lại lấy hai tay xoa cho thật nóng, xoa hai bên vành lỗ tai.  Xong xoa lên đầu, bộ ngực, bụng, lưng, hai cánh tay, bắp đùi, cho đến lòng bàn chân.

      Khi ta đương ngồi, huyết mạch lưu thông, thân thể nóng ra mồ hôi, ta nên cho mồ hôi khô rồi mới cử động (ra đi).  Đây là phương pháp điều hòa sau khi đã tịnh tọa xong.

D. ĐIỀU HÒA HƠI THỞ:

      Hơi thở trong mũi ra vào gọi là hô hấp, thở ra gọi là hô.  Trong một hô hấp gọi là “nhất tức”.  Trong khi nhúng tay vào công việc tịnh tọa, trọng yếu là điều hòa hơi thở.

Trong việc hô hấp có bốn cách khác nhau:

1.  THỞ Ở TỪ CUỐNG HỌNG:

Thông thường những người không biết vệ sinh, họ thở rất ngắn, chỉ từ đầu cuống phổi ra vào thôi, họ không thể thở hết dung lượng của lá phổi.  Bởi thế, không thở hết khí uế trong phổi ra ngoài nên huyết dịch tuần hoàn không thể tốt được.

2.  THỞ TỪ NGỰC RA VÀO:

Đây so với cách thở trước có khá hơn, là khi thở ra vào thông đến bộ ngực, căng thẳng hai lá phổi.  Những người tập thể thao hay vận động thì hơi thở ra vào chính ở trường hợp này.  Nhưng trong hai cách thở này, chưa phải là cách điều hòa hơi thở.

3.  THỞ RA VÀO ĐẾN BỤNG:

Một hô, một hấp, khí thở thông đến bụng dưới, khi hít không khí vào phổi, đẩy thẳng tới đáy phổi, thông đến xuống bụng phình ra.  Lại khi thở không khí bụng thẳng hết, thông lên bộ phế, đẩy hết khí trong phổi ra ngoài.  Cách thở này mới gọi là điều hòa hơi thở của người tu tịnh tọa.

Người hành giả phải chú ý, hô hấp cần thở nhẹ nhàng không nên dụng lực.  Cốt yếu hơi thở ra vào rất nhẹ, và rất nhỏ, lần hồi, sâu và dài, tự nhiên thông đến bụng dưới.  Mà chính tai mình cũng không nghe thấy tiếng hơi thở ra vào từ mũi.  Như vậy mới gọi là cách điều hòa hơi thở.

4.  HÔ HẤP:

Là do công phu tịnh tọa, lâu năm chầy tháng, thì hô hấp rất sâu và nhỏ nhít.  Một hơi thở ra vào mà chính mình cũng không hay biết, chừng ấy, trạng thái tốt, đã chứng đến không còn thấy hô hấp nữa.  Tuy là ta còn có khí quản hô hấp, nhưng không dụng công nữa, mà khí thể “hô hấp” phưởng phất ra vào khắp các lỗ lông ở toàn thân ta.  Đến đây mới đạt đến chổ kết quả điều hòa hơi thở.

Người học giả, khi bình nhật phải luôn chú ý: 

·       Hơi thở ra vào, không nên thô cạn (thô tháo nông cạn) phải thở từ ngực, thông xuống bụng.  Đây là phương pháp điều hòa hơi thở, dù trước khi chưa vào tịnh tọa cũng phải luôn luôn như thế.

·       Khi vào tịnh tọa, hơi thở không điều hòa, tâm không thể an định được.  Sở dĩ như thế, nên luôn thở rất hưởn đãi và rất nhỏ nhẹ.  Dài ngắn cho đồng đều.  Khi chưa thuần thục, cũng phải đếm hơi thở trong lúc tịnh tọa.

·   Hoặc giả đếm hơi hít vào, từ một đến mười, rồi lại cũng từ một đến mười, mà nếu khi đếm chưa đủ số mười, tâm ta nghĩ đến việc khác hoặc giữa chừng gián đoạn.  Ta phải bắt đầu từ một đếm lại cho đến mười, thay đổi tập luyện lâu ngày sẽ thuần thục (quen) tự nhiên mỗi mỗi hơi thở đều được điều hòa.  Đấy là phương pháp dạy điều hòa hơi thở đương khi ngồi tịnh tọa.

·       Do điều hòa hơi thở nên huyết dịch lưu thông, châu thân ta ôn nhiệt, nên khi ngồi rồi phải há miệng thổi hơi trong miệng ra cho thân thể ta sức nóng giảm hết, bình phục lại như thường, khi ấy mới đi ra.  Đây là phương pháp điều hòa hơi thở, khi tịnh tọa xong.

E. ĐIỀU HÒA TÂM:

       Chúng ta từ khi sanh ra đến giờ luôn sống theo vọng niệm, mỗi niệm sanh diệt không ngừng.  Nên gọi là “tâm viên ý mã” (tâm như vượn, ý như ngựa, chạy và chuyển không ngừng) rất khó điều phục, nên công phu tịnh tọa là cứu cánh, để điều phục vọng tâm.  Chúng ta thường ngày trong bốn oai nghi, ngoại trừ khi chưa ngồi và chưa nằm, thì đi, và đứng, ta phải luôn luôn kiểm điểm lại oai nghi này, một lời nói, một hành động, cần phải giữ gìn tâm ý, nếu để nó rông rỗi theo ngoại cảnh, sẽ bị loạn tâm.  Như vậy, lâu ngày tự nhiên điều phục dễ dàng.  Như thế là phương pháp điều hòa tâm, trước khi vô (ngồi) tịnh tọa.

  1) KHI VÔ TỊNH TỌA, có hai thứ tâm trạng:

a) Tâm đã tán loạn duy trì không an định.

b) Tâm ta hôn trầm (tựa hồ ngủ gục, mê muội).  Đại phàm, người sơ học tu tịnh tọa, lo nỗi loạn tâm, nên luyện tập lâu ngày thì vọng niệm bớt, còn lo nỗi hôn trầm (ngủ gục).  Đây là thông bệnh của người khi còn dụng công thường có như vậy.

TRỊ CHỨNG LOẠN TÂM: Phải mọi việc đều buông bỏ, chính như thân thể ta, và cảnh bên ngoài, xem như không có (đừng đắm nhiễm một cái gì cho là thật và cố ý) chỉ chuyên tâm nhất niệm, để tư tưởng dưới bụng thì tự nhiên trừ được vọng niệm, loạn tâm (an định được).

TRỊ CHỨNG HÔN TRẦM:  Nếu để tâm, chú ý tại đầu lỗ mũi, khiến cho tinh thần thơ thới.  (Buổi chiều và buổi tối, tịnh tọa thường bị hôn trầm ngủ gục, nhân vì cả ngày mệt nhọc nên dễ ngủ gục).  Nên ta luôn dùng phương pháp, đếm hơi thở, từ một đến mười, đếm đừng lộn, lâu ngày thành quen, tâm với hơi thở nương nhau, thì tán loạn và hôn trầm đều hết cả.  Đấy là phương pháp dạy đương khi (ngồi) tịnh tọa điều hòa tâm niệm rồi.

2) SAU KHI TỊNH TỌA XONG:

     Phải luôn luôn lưu ý, đừng để loạn tâm, loạn tưởng (nghĩ vớ vẫn tạp loạn).  Đây là phương pháp dạy sau khi đã tịnh tọa luôn giữ gìn tâm niệm không cho tán loạn.

     Tóm lại từ trước chỉ dạy:

a)     ĐIỀU THÂN

b)     HƠI THỞ

c)      ĐIỀU TÂM

Ba phương diện ấy, trong thực tế tương quan nhau, nên phải đồng thời mà thực hành.  Nhưng vì trên văn tự chép ra, thì phải chia ra làm ba giai đoạn.

Người học giả và tu tập tịnh tọa, khéo lãnh hội, không nên theo văn chương chia ra tiết mạch khác nhau.

THIÊN III

LỤC DIỆU PHÁP MÔN

(SÁU PHƯƠNG PHÁP HUYỀN DIỆU)

      Chương thứ hai đã giảng về công phu “Điều Hòa” tuy nhiên điều hòa thân, điều hòa hơi thở, điều hòa tâm, ba việc đều nói rõ, nhưng thiên trọng, tại phương diện “Thân” pháp môn chỉ quán thời chú trọng về phương diện của “Tâm”.

      Chương Lục Diệu Pháp Môn này, chú trọng về phương diện “hơi thở”.  Hơi thở là nguồn gốc của sanh mạng, thí dụ như hơi thở đi ra không trở vào, thì thân thể ta khi ấy là “tử thi”.  Thần kinh không còn tác dụng, sanh mạng tới đây là hoàn toàn chấm dứt.  Duy có nương tựa hơi thở này thì thân tâm liên kết, mới có thể duy trì sanh mạng ta.

      “Khí thể” ra vào nơi lỗ mũi, nương nơi hơi thở, chúng ta mắt thịt nên xem không thấy.  Mà khí thể rõ ràng có hình chất, đã có hình chất thì là “vật”, đã là vật thì là một bộ phận thuộc “thân thể”.

      Chúng ta biết “hơi thở ra vào” thì biết rằng: Đó là “Tâm” nó thuộc một bộ phận của “tinh thần” có thể thấy “hơi thở đây” nó thường liên kết với thân tâm.  Nhơn vì nó là bổn thân, là một bộ phận của “Thân Tâm”.

      Lục Diệu Pháp Môn chuyên dạy người trên công dụng của hơi thở, là phương pháp tịnh tọa, triệt thỉ, triệt chung.  Người học giả tu tập “chỉ quán”.  Về sau tấn tu phương pháp này cố nhiên khả dĩ.

      Nếu chưa tu tập pháp môn chỉ quán, một bề tu tập pháp môn này (Lục Diệu Môn) đương nhiên cũng tốt vậy.

      Lục Diệu Môn có sáu tên:

1.  Sổ; 2. Tùy; 3. Chỉ; 4. Quán; 5. Hoán; 6. Tịnh.

1) Sổ: Là đếm hơi thở và có hai cách:

a) Tu Sổ: Người học giả vào tịnh tọa, trước hết phải điều hòa hơi thở, không nghẹt, không thô.  Phải rõ ràng từ từ mà đếm, từ một đến mười, lấy hơi và làm chừng.  Tùy tiện của mỗi người.  Nhưng không nên đếm hơi thở cả ra lẫn vào.  Tâm chú tại nơi đếm không cho tán động.

Nếu đếm chưa tới số mười, mà tâm thoạt tưởng việc khác, thì phải trở lại đếm từ một đến mười.  Đây gọi là Tu Sổ Tức.

b)  Chứng Sổ: đếm hơi thở lâu ngày, lần lần thuần thục (quen) từ một đến mười, tự nhiên không lộn, hơi thở ra vào rất nhỏ nhẹ.  Thời kỳ này hiểu được công dụng mà không chấp trước nơi sự đếm.  Gọi là Chứng Sổ Tức.

Từ đây trở về sau, phải xả Sổ Tu Tùy.

     2)  Tùy: có hai thứ

           a) Tu Tùy: là xả phương pháp đếm hồi trước, chỉ nhất tâm theo hơi thở ra vào. Tâm tùy nơi hơi thở “ra vào”.  Hơi thở cũng tùy nơi tâm: “Tâm, hơi thở” nương nhau, nhỏ nhiệm (như tơ) gọi là Tu Tùy.

           b)  Chứng Tùy: Tâm đã lần nhỏ, biết hơi dài, ngắn, ra vào, khắp cả châu thân.  Các lỗ lông, cảnh của “Ý Thức”, yên tịnh lặng lẽ.  Đây gọi là Chứng Tùy.  Lâu ngày, hiểu được “Tùy Tức” e nó còn thô.  Nên xả “Tùy” tu “Chỉ”.

3)  Chỉ: cũng có hai thứ

a)  Tu Chỉ: Không bỏ “Tùy Chỉ” vin theo một cái tâm, như cố ý, như không chú ý.  Cái “Chỉ” ở nơi đầu lỗ mũi, ấy gọi là Tu Chỉ.

b)  Chứng Chỉ: Tu Chỉ về sau, thoạt vậy hiểu rõ (thân tâm) hảo tượng không, bặt vậy “Rỗng” nhập định, ấy gọi là Chứng Chỉ.

        Dụng công tu tập đến đây, người học giả nên biết “Định Cảnh”, tuy tốt, nhưng cần phải dụng tâm sáng suốt, phản chiếu, “khiến nó rõ ràng, không ngu chấp nơi “Chỉ” đến thời kỳ này, phải gồm tu cả “Quán”

4) Quán: cũng có hai:

a)  Tu Quán: Đến lúc này trong định tâm nhỏ nhít, thẩm xét hơi thở ra vào như gió ở hư không, ấy gọi là Tu Quán.

b) Chứng Quán: Như thế, quán lâu, “Tâm Nhãn” mới tỏ thấy “Hơi Thở” ra vào khắp các lỗ chân lông, ấy gọi là Chứng Quán.

Ở nơi cảnh “ Tu chỉ này” quán sát hai pháp tuy sánh với chương trước, danh từ “Chỉ Quán” đồng nhau mà ý nghĩa hơi khác, bởi vì ở trước nói “Chỉ Quán” là tự nơi ”Tâm mà tu” mà ở nơi đây thì “Chỉ Quán” từ nơi “Hơi Thở mà tu”.  Tu Quán lâu rồi phải tu “Hoàn”.

5) Hoàn: cũng có hai:

a) Tu Hoàn: Chúng ta phải dụng tâm mà quán chiếu “Hơi Thở” thì có tâm trí “Năng Quán” và cảnh “Sở Quán” là hơi thở, cảnh cùng với trí đối lập (tương đối không phải tuyệt đối).  Nên phải đem trở về bổn nguyên của tâm, ấy gọi là Tu Hoàn.  Tâm trí “Năng Quán" là từ nơi tâm sanh ra, đã tu tâm sanh ra nên tùy tâm mà diệt.  Một sanh, một diệt vốn là huyễn vọng không thật có.  Nên biết tâm sanh, diệt thí dụ trên nước nổi sóng không phải là nước, sóng yên mới thấy rõ chơn diện mục của nước.

Sanh, diệt của tâm như sóng, không phải là chơn tâm, phải quán sát chơn tâm vốn tự không sanh nên không có, không có nên tức là không, không có tâm “Năng Quán”.  Không có tâm “Năng Quán” cũng không có cảnh “Sở Quán”.

b)  Chứng Hoàn:  Cảnh trí cả hai đều mất, ấy gọi là Chứng Hoàn.  Đã chứng rồi còn có một tướng “Hoàn” phải xả “Hoàn” tu tịnh…

6) Tịnh: lại có hai:

a)  Tu Tịnh: Nhất tâm thanh tịnh, không khỏi niệm phân biệt, ấy gọi là Tu Tịnh.

b)  Chứng Tịnh: Tâm như nước vọng tưởng hoàn toàn không, chơn tâm hiển hiện (không phải là vọng tưởng) chỉ có một “Chơn Tâm”.

Nên biết, trái “Vọng” gọi là “Chơn”, cũng như sóng yên là nước, gọi là Chứng Tịnh.

Trở về trước của Lục Diệu Pháp Môn, thì “Sổ” với “Tùy” tu hành trước hết, “Chỉ” với “Quán” là chánh tu.  “Hoàn” với “Tịnh” là kết quả của sự tu hành.  Nhưng chính của Lục Diệu Pháp Môn này là “Chỉ” làm chủ.  “Quán”  chỉ giúp cho cái “Chỉ” này rõ ràng sáng suốt, nhiên hậu, mới có thể kết quả đến “Hoàn” với “Tịnh”.

THIÊN IV

THIỆN CĂN PHÁT

Trong bộ Đồng Mông Chỉ Quán dạy: “Người tu thiền định (tịnh tọa) thiện căn phát hiện có tám thứ cảm xúc:

1.  Khinh (nhẹ nhàng)

2.  Noãn (ấm áp)

3.  Lãnh (lạnh)

4.  Trọng (nặng)

5.  Động

6.  Ngứa

7.  Rít

8.  Trơn (bốn món trước là Thể, bốn món sau là Dụng)

Do tôi đã thực nghiệm rồi, trong tám món tướng nói trên không phải đồng thời phát sanh.

Thời gian tôi hai mươi tám tuổi tu tịnh tọa phát sanh ra tướng:

1) Khinh an (nhẹ nhàng)

2) Ấm áp

3) Động (chuyển động)

Tôi tịnh tọa lần sau thì cảm giác thân tôi nhẹ như lông hồng (khinh an).

Đây cảm giác trước hết: Bụng tôi phát nóng sôi (Noãn ấm áp) và phát sanh động lực, từ xương sống lên trên não bộ.  Lại từ mặt theo thần kinh xuống bụng, cứ thứ lớp như vậy chuyển động (gọi là lục mạch).  Tôi dụng “Chỉ Quán”.  Công phu tu tập về sau tôi để tâm ý như tập trung nơi dưới bụng. Bấy giờ tôi lại giữ tâm ở bên trong người tôi, chưa bao lâu thân thể tôi, đại phát động thông suốt âm dương lục mạch âm kiển, âm duy, dương duy, xung động.  Khi tôi đổi, thủ tâm an tại bên trong người tôi, về sau, nửa đêm dậy ngồi, trên ngực tôi xung động, miệng tôi ra nhiều nước miếng, liền như thế mấy đêm, phát động lực lên thẳng chính giữa hai đôi mày tôi tự thấy phát sanh hào quang sáng tỏ, đi thẳng lên đỉnh đầu, rồi xoay vòng lâu giống như điện chớp, đi quanh cả châu thân tôi.  Kế đi qua hai tay chân trải qua hơn hai tiếng đồng hồ, trở về chính giữa đôi mày tôi, rồi đình chỉ tại đấy, từ đó trở về sau, mỗi đêm đều như thế (phát sanh hào quang sáng tỏ).  Chính giữa người tôi, là một cơ quan phát sanh, hình ảnh tốt ấy xoay chuyển lần lần đi lên đỉnh đầu, theo đó mà chuyển động.  Sau cùng đình chỉ ở mi gian (chính giữa đôi lông mày).  Kế đó trong người tôi phát động, từ nơi vai bên tả, đến đùi bên tả, hình tượng tốt như dây điện sáng, xoay quanh giữa mình tôi một vòng tròn, giường mùng đều chấn động rồi đình chỉ.

Sau lại từ não bộ chấn động, đến vai xuống xương sống, xương mông; lại từ vai bên mặt về bên mặt, hình tượng ấy sáng rực một vòng luân chuyển như trên.

Mỗi khi động lực ấy phát khởi, trong người tôi biến hóa.

Có một đêm nọ, động tự mặt và hai lỗ tai, hảo tướng thẳng một đường đi từ não bộ xuống giữa đôi mày giống như một trực tuyến hiệp lại thành hoành tuyến (ngang) thành hình chữ thập, lên xuống nhiều lượt, rồi đứt tại chính giữa đôi lông mày.  Kế đó lại từ đỉnh và ngực, bụng, đi xuống đầu âm (ngọc hành) giống như cây cung, từ đầu âm đi lên đầu nhiều lần.

 Có một đêm đó, trong người tôi phát nhiệt chuyển động cả mình, khi cúi, khi ngước, bên tả, bên hữu, theo thứ tự chuyển động mấy phen, trước, sau, mặt, trái (không lộn xộn) xuống hai tay.  Tròn như bánh xe, vào bên trong, bên ngoài theo thứ lớp không sai.  Sau động đến chân.

Đây do tịnh tọa nơi sanh lý tự nhiên phát sanh ra như trên đã kể rõ, đấy không phải dụng ý chỉ huy (hay cố tâm).  Khi tứ chi cử động rồi, thoạt nhiên cảm giác thấy đầu lớn và rộng ra.  Trên nửa mình tôi cũng thấy lớn cao hơn mười thước (theo như trong kinh Phật nói: Hiện đại thân) đầu cúi xuống, bộ ngực cũng thấy rộng lớn như cõi hư không.  Lại ngước về phía trước, bộ vai cũng rộng lớn như cõi thái hư.  Lúc bấy giờ tôi chỉ cảm giác nửa thân mình dưới, chưa có cảm giác nửa thân mình trên.  Thân tâm tôi đều “Không” phi thường là an lạc.

Có một đêm đó, chuyển động từ vai xuống xương sống, xoay bên tả, hữu đồng nhau vòng tròn lớn chuyển động mười lần.  Lại từ trong bụng vòng xoay quanh bên tả, hữu mười lần.  Lại từ mặt đến bụng đi trở lại đường khác.

Đại khái mạch lạc đều thông suốt cả.

Có một đêm đó, động lực từ lưng xoay vòng tròn từ trong bụng đến bên ngoài, xoay bên tả, hữu, ba mươi sáu lần theo thứ lớp, từ đầu xuống bụng tay chân.  Đây là sanh lý tác động tướng kỳ diệu như thế ấy, thật không thể nghĩ bàn.  Lại từ đầu, thông xuống tay chân thẳng co chuyển động, khi ở mũi, ở hai mắt, da mắt lúc mở lúc nhắm, trong con mắt cũng tùy đó chuyển động đến hai lỗ tai cũng như thế ấy.  Có một đêm cũng từ trong người tôi có một vòng tròn lớn chuyển động, y theo hệ thống cũ, xây động ba mươi lần, từ đầu xuống khắp châu thân.

Những tướng chuyển động từ trước tới đây, khởi đầu mỗi đêm đều có, hoặc một thứ động tác nối liền mười ngày rồi hết.

Hoặc có một đêm biến ra nhiều tướng động khác nhau, gần nửa năm, lần lần mới giảm bớt và đình chỉ hẳn.  Trật tự chuyển động đi không sai đường lối, mà tôi không dụng ý chỉ huy, thật là kỳ diệu thay!... Đại khái, toàn thân mạch lạc thông suốt, về sau tôi không còn cảm thấy tướng gì nữa.  Trong đây chép rõ ngày giờ mỗi tướng trạng chuyển động, nhưng tôi toát yếu cho gọn.  Đại khái phân ra bốn loại:

1) Tay, chân co múa

2) Đánh

3) Cọ xát

4) Căng thẳng

THIÊN V

KẾT QUẢ

      Tôi từ trước vẫn tu tịnh tọa “Chỉ Quán” là tôn chỉ.  Đến ngày 24 tháng 5 năm 1937 tôi vào tịnh tọa rồi, trong bụng phát hào quang lần lần rộng lớn bao hàm cả toàn thân tôi, một vòng lớn (trước kia chỉ đầu và bụng có hào quang) như thế ấy.  Qua ngày 26-4-1937 sau khi tôi vào tịnh tọa rồi, trên lưng đều phát hào quang như đèn chiếu xa, nhưng tôi còn cảm giác có thân, chưa “Chứng Lý Chơn Không”.

      Qua ngày 27-5-1937, tôi vào tịnh tọa, hào quang phóng cao đến mây xanh (vân tiêu), thần thức tôi cũng xuất ra đi.  Sau lần lần thâu nhập vào đỉnh đầu tôi.  Đến ngày 31-5-1937, tôi vào tịnh tọa, trên thân tôi phóng hào quang như hôm qua.  Tôi cảm thấy dưới bụng tôi nóng sôi, thoạt nhiên cũng phóng hào quang, dưới nửa thân mình tôi như hư không (từ trước chưa có).

      Ngày 10-6-1937 khi tôi vào tịnh tọa, toàn thân tôi đều phóng hào quang (tôi tự cảm thấy trên đầu chưa, chỉ hào quang chói đến).

      Qua ngày 14-6-1937 khi tôi vào tịnh tọa, toàn thân phóng hào quang, thông suốt cả trên dưới.

      Ngày 17-6-1937 khi tôi vào tịnh tọa, tự thấy hào quang chiếu diệu “Tâm Mục” rất sáng, từ trên dưới, tả, hữu khắp cả đều sáng thành hình tròn lớn.

      Ngày 18 tháng 6 năm 1937, khi tôi vào tịnh tọa, cả thân phát hào quang, trên dưới tứ phía sáng rực thông suốt như ngọn đèn pha, thần thức tôi bấy giờ du hành trên không trung, sau lại thâu vào bụng, da dĩ đàn luyện, khi thì vào hai chân, khi thì vào đầu rất tự tại.

      Từ trước đến nay là do tôi trì chí tu tịnh tọa, nên được kết quả khả quan thế này.  Thân thì có hào quang, tâm thần tự tại an vui thanh tịnh.

      KẾT LUẬN:  Phương pháp tu tịnh tọa này chính tôi thực hành, kết quả mỹ mãn, tôi viết ra đây:

1) Đã từng kinh nghiệm đúng theo phương pháp tịnh tọa nên được kết quả tốt.

2) Chú trọng sự thực hành phải hiểu rõ sự lý rành mạch (như đã dạy trong bài này).

      Tôi không lý luận suông, nhận thấy chẳng ích gì.  Như người luận món đồ ăn ngon, mà chính họ không ăn, thì trong bụng vẫn đói.

      Do trước kia, tôi có rất nhiều tật bệnh (khi còn niên thiếu) nên tìm phương pháp tịnh tọa này để trừ bệnh thoát chết.  Nhưng khi khỏi bệnh rồi, tôi cưới vợ, tha hồ trụy lạc theo dục tình (không tiết chế dục vọng), không còn phương pháp nào cứu chửa.  Nhưng may thay vì sợ chết, nên tìm phương tịnh tọa: Trước hết cứu chửa lành các tật bệnh.  Tôi lại nhận thấy con người sanh ra chả nghĩa lý gì, chỉ làm tôi mọi cho xác thịt, cho thị dục, lo cơm, lo áo, và chạy theo danh lợi ảo mộng, như người bắt bóng chả được chi, luống uổng một kiếp người, khi chết cũng hai bàn tay không!...

      Nghĩ thế nên tôi tu tịnh tọa luôn tới ngày nay, được kết quả như đã kể trên.  Tâm thần thanh tịnh, an vui giải thoát, thân thể thì có hào quang sáng ngời, tự tại vô cùng.  Ấy là do công phu tu tập chẳng lạ gì.  Ai ai cũng làm được, duy chỉ ta phải kiên tâm trì chí, thì được kết quả không sai.

      Rất tiếc thay, tuổi trẻ dễ bị đắm chìm theo thị dục và lợi danh cám dỗ.  Khi tỉnh lại giấc mơ thì khí cùng lực cạn, cái già, cái chết chực sẵn bên ta rồi.  (Nếu ai nghĩ gì khác hơn, họ cho là chán đời yếm thế.  Cùng rủ nhau một ý tưởng đắm chìm, họ cho là vui tươi hạnh phúc.  Vì tôi, trước đã bị sa chơn, lạc lối như họ.  May mà tìm được phương thuốc tu tịnh tọa này, thoát khỏi cạm bẩy của đời, tôi tự thấy an lạc chẳng ai bằng.  ngoảnh lại cái dục vọng trước kia, nó nhỏ hẹp chẳng đáng kể.

      Rất mong, tuổi trẻ thấy rõ chổ ấy, khi già khỏi phải ăn năn đã muộn.  Sớm đặt mình trên sự sống cao cả hơn trần gian.  Thân sẽ được tráng kiện, tâm thì sáng suốt lần lần, không bị một cái gì ràng buộc, trên xác thịt như ai kia.

      Vì lẽ tôi đã chứng nghiệm nên viết ra thiên này cũng dạy được nhiều người kết quả như tôi, và trừ hết các bệnh tật.

 Viết xong vào mùa Đông

Năm GIÁP NGỌ 1954